Mỗi dịp Tết đến, con cháu thường về sum họp, đưa ông bà, cha mẹ đi thăm họ hàng, đi lễ chùa hoặc du xuân. Đây không chỉ là thời gian đoàn viên mà còn là cơ hội quý để gia đình quan sát, quan tâm kỹ hơn đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày của người lớn tuổi.
Nhiều thay đổi về thể chất và tinh thần ở người cao tuổi diễn ra âm thầm, khó nhận ra nếu chỉ gọi điện hỏi thăm. Khi cùng ăn uống, trò chuyện và sinh hoạt trong vài ngày Tết, con cháu có thể nhận thấy những dấu hiệu bất thường mà trước đó dễ bị bỏ qua.
Dưới đây là một số điểm gia đình nên lưu ý khi dành thời gian bên người cao tuổi trong dịp lễ, Tết:
Không gian sống
Quan sát tình trạng nhà cửa có còn gọn gàng, an toàn như trước không. Có đồ đạc hư hỏng chưa được sửa, bóng đèn hỏng, rác để lâu ngày? Khu vực bếp và nhà vệ sinh có sạch sẽ không? Thư từ, hóa đơn có bị để chất đống, chưa mở?
Cần chú ý xem đồ đạc có bị để lung tung, chắn lối đi, dễ gây trượt ngã hay không. Với người vẫn còn đi xe máy hoặc ô tô, nên để ý các vết trầy xước mới, va quệt bất thường.
Ăn uống, dinh dưỡng
Kiểm tra trong tủ lạnh, tủ thức ăn xem có đủ thực phẩm hay không, có nhiều đồ quá hạn hoặc hư hỏng. Việc sụt cân, ăn ít hơn, bỏ bữa hoặc quên ăn có thể liên quan đến sức khỏe, trí nhớ hoặc tâm lý.
Với người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, huyết áp, việc ăn uống thất thường trong dịp Tết càng cần được chú ý.
Tâm trạng và sinh hoạt hằng ngày
Người cao tuổi có còn nói chuyện vui vẻ, tham gia sinh hoạt gia đình như trước không? Có dấu hiệu ít nói, buồn bã, dễ cáu gắt hoặc thờ ơ với những việc từng yêu thích?
Gia đình cũng nên để ý nếu người thân thường xuyên nhắc đi nhắc lại một câu chuyện, quên những việc quen thuộc, hoặc có dấu hiệu lú lẫn tăng dần.
Ngoài ra, cần thận trọng khi người cao tuổi có các mối quan hệ mới bất thường, hoặc thường xuyên được đề nghị cho mượn tiền, đóng góp, quyên góp với số tiền lớn.
Vệ sinh cá nhân và an toàn
Quan sát việc ăn mặc, tắm rửa, chăm sóc bản thân. Nếu người cao tuổi ít thay quần áo, không tắm rửa đều, hoặc mặc đồ bẩn, đó có thể là dấu hiệu họ gặp khó khăn trong sinh hoạt.
Các vết bầm tím trên tay chân có thể cho thấy người cao tuổi đã bị té ngã nhưng không nói ra.
Việc quan sát những dấu hiệu trên không nhằm làm người lớn tuổi cảm thấy bị kiểm soát hay soi xét, mà để gia đình kịp thời nhận ra khi ông bà, cha mẹ cần thêm sự hỗ trợ.
Danh sách này chỉ mang tính gợi ý, không thay thế cho thăm khám y tế. Tuy nhiên, nếu phát hiện nhiều thay đổi cùng lúc, gia đình nên chủ động trò chuyện nhẹ nhàng và cân nhắc đưa người cao tuổi đi kiểm tra sức khỏe.
Quan tâm sớm, lắng nghe nhiều hơn và dành thời gian bên nhau chính là món quà ý nghĩa nhất cho người lớn tuổi trong dịp Tết.
