Chỉ số đường huyết thay đổi liên tục trong ngày, chịu ảnh hưởng của ăn uống, vận động, giấc ngủ và căng thẳng. Việc chọn đúng thời điểm đo giúp đánh giá chính xác khả năng kiểm soát glucose, tránh hiểu sai tình trạng bệnh.
Thời điểm nên đo đường huyết
Theo khuyến nghị của các tổ chức chuyên môn như Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), người bệnh có thể theo dõi vào các thời điểm sau:
Buổi sáng lúc đói (sau 8–12 giờ nhịn ăn):
Giúp đánh giá mức đường huyết nền và khả năng điều hòa insulin qua đêm.
Trước bữa ăn:
Phản ánh mức đường huyết nền trước khi nạp carbohydrate.
Sau ăn 1–2 giờ:
Đánh giá đáp ứng insulin và nguy cơ tăng đường huyết sau ăn.
Trước khi ngủ:
Giúp phát hiện nguy cơ hạ hoặc tăng đường huyết về đêm.
2–3 giờ sáng (khi nghi ngờ hạ đường huyết ban đêm):
Áp dụng nếu có triệu chứng như đói cồn cào, vã mồ hôi, tim đập nhanh.
Khi có triệu chứng bất thường:
Đo ngay nếu xuất hiện run tay, chóng mặt, nhìn mờ (nghi hạ đường huyết) hoặc khát nhiều, tiểu nhiều, đau đầu (nghi tăng đường huyết).
Trước và sau vận động; khi thay đổi thuốc:
Giúp hạn chế nguy cơ hạ đường huyết hoặc đánh giá hiệu quả điều chỉnh điều trị.
Nên đo bao lâu một lần?
Tần suất đo phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và phương pháp điều trị:
- Người khỏe mạnh: kiểm tra định kỳ 6–12 tháng/lần trong khám tổng quát.
- Tiền tiểu đường: có thể theo dõi vài lần mỗi tuần, đặc biệt sau bữa ăn nhiều tinh bột.
- Tiểu đường type 1: thường đo nhiều lần trong ngày (trước/sau ăn, trước ngủ, khi vận động).
- Tiểu đường type 2:
- Nếu dùng insulin: 2–4 lần/ngày.
- Nếu không dùng insulin: 1–2 lần/ngày hoặc vài lần/tuần theo chỉ định bác sĩ.
- Người cao tuổi hoặc có bệnh mạn tính: nên theo dõi đều đặn để phòng hạ đường huyết thầm lặng.
Chỉ số tham khảo
Với người trưởng thành không mang thai:
- Lúc đói: 70–99 mg/dL
- Sau ăn 2 giờ: dưới 140 mg/dL
- HbA1c (trung bình 3 tháng): dưới 5,7%
Mức tiền tiểu đường và tiểu đường được xác định khi các chỉ số cao hơn ngưỡng trên theo tiêu chuẩn chẩn đoán.
Lưu ý khi đo
- Rửa tay sạch và lau khô trước khi lấy máu.
- Không bóp mạnh đầu ngón tay vì có thể làm sai lệch kết quả.
- Sử dụng máy đo và que thử còn hạn sử dụng.
- Ghi chép kết quả để theo dõi xu hướng thay đổi.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên liên hệ cơ sở y tế nếu:
- Đường huyết >250 mg/dL kéo dài.
- Đường huyết <70 mg/dL kèm triệu chứng.
- Có dấu hiệu như tiểu nhiều, khát nhiều, sụt cân, buồn nôn, thở nhanh, vết thương lâu lành.
Theo dõi đường huyết đúng thời điểm và đúng cách giúp giảm nguy cơ biến chứng cấp và mạn tính. Việc điều chỉnh kế hoạch đo nên được cá nhân hóa theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
