Tóm lược
- Ai cũng có lúc trải qua căng thẳng, nhưng tác động lên người cao tuổi thường nặng nề hơn.
- Mối liên hệ đặc biệt giữa căng thẳng và quá trình lão hóa có thể gây ra bệnh mới hoặc làm trầm trọng thêm bệnh sẵn có.
- Căng thẳng thậm chí còn thúc đẩy quá trình lão hóa nhanh hơn.
- Hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách quản lý căng thẳng là chìa khóa để duy trì sức khỏe lâu dài.
Câu chuyện thực tế
- Cliff, 66 tuổi: Khó tìm nhà ở giá rẻ, phải sống tạm trong khách sạn, chi phí vượt quá khoản trợ cấp xã hội, nhiều ngày không đủ ăn.
- Linda, 62 tuổi: Mất việc và ly hôn ngay trước dịch COVID-19, sống một mình, loay hoay tìm hướng đi mới.
- Charlsie, 83 tuổi: Không quen công nghệ, lo lắng quá mức, dẫn đến cô lập với gia đình và bạn bè.
Điểm chung của họ: căng thẳng.
Căng thẳng là gì?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), căng thẳng là phản ứng tinh thần trước hoàn cảnh khó khăn. Nó gắn liền với cơ chế “chiến đấu hay bỏ chạy” giúp con người sinh tồn. Tuy nhiên, khi kéo dài, căng thẳng gây hại cho sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi.
Căng thẳng ảnh hưởng người cao tuổi ra sao?
- Căng thẳng liên quan chặt chẽ đến viêm nhiễm.
- Khi viêm tăng, nguy cơ mắc các bệnh tuổi già cũng tăng: xơ vữa động mạch, tiểu đường tuýp 2, viêm khớp, sa sút trí tuệ, ung thư.
- Căng thẳng mạn tính còn làm giảm hiệu quả của một số vắc-xin (cúm, viêm phổi).
- Đặc biệt, nó đẩy nhanh quá trình lão hóa.
Nguyên nhân phổ biến ở người cao tuổi
- Bệnh mạn tính
- Gánh nặng chăm sóc người khác
- Mất mát, đau buồn
- Cô đơn hoặc buồn chán
- Lo lắng tài chính
- Thay đổi lớn trong đời sống (nghỉ hưu, chuyển nhà…)
Dấu hiệu nhận biết
- Đau đầu
- Rối loạn tiêu hóa
- Cáu gắt
- Tim đập nhanh
- Mất ngủ
- Khó tập trung
- Hay khóc
- Thu mình, tránh giao tiếp
7 cách giảm căng thẳng hiệu quả
- Loại bỏ nguồn gốc: Nếu có thể, tìm nguyên nhân và thay đổi.
- Tìm sự hỗ trợ: Chia sẻ với người thân, bạn bè, hoặc tham gia nhóm hỗ trợ.
- Ăn uống lành mạnh: Tăng cường rau quả, hạn chế ăn vặt do căng thẳng.
- Uống đủ nước: Giúp cải thiện trí nhớ, giảm đau đầu, ổn định cảm xúc.
- Tập luyện: Vận động nhẹ như thái cực quyền cũng mang lại lợi ích lớn.
- Ngủ đủ giấc: Giúp cơ thể phục hồi, điều hòa tâm trạng và trí nhớ.
- Thiền và hít thở sâu: Làm dịu suy nghĩ, giảm nhịp tim, thư giãn cơ bắp.
Nguồn: Mental Health Resources & Support – 05/05/2025
